|
پتانسیل صنعت نفت و معدن آذربایجان جنوبی
استا نهای آزربایجان جنوبی از غنی ترین مناطق به لحاظ معدنی در خاورمیانه هستند
نفت در آزربایجان جنوبی از منابع عظیم دست نخورد ه ای است که در صورت سرمایه گذاری می تواند از منابع مهم برای توسعه و نوسازی در آزربایجان جنوبی باشد. رژیم فارس به دلیل اینکه اکتشافات و استخراج نفت در این منطقه می تواند به طور مستقیم موجب شکل گیری اندیشه خودکفایی اقتصادی در آزربایجان جنوبی شود، از سرمایه گذاری در این بخش اجتناب ورزید ه است. معادن نفت در بلوک های نفتی مغان 1 و مغآن 2 با ذخایر 4 میلیارد بشکه می تواند با مصرف فعلی 100 سال نیاز داخلی را تامین کند. پاره ای از حوزه های موجود در دریای خزر نیز در محدوده جغرافیا یی و روبروی سوا حل آزر بایجان جنوبی قرار گرفته، و یا مشتورک با همسایه برادر آزر بایجان شمالی است. از این مورد می توان به حوزه آراز-آلوو-شرق(البرز) اشاره کرد. بر طبق برآورد های اولیه این معادن 20 میلیارد شکه نفت درجا دارد که در صورت وجود دولت ملی آزربایجان جنوبی و بهر ه برداری بهینه از آن میتواند اقتصاد کشور آذربایجان جنوبی را دگرگون نماید.
ادامه مطلب را بخوانید برچسبها: نفت آذربایجان, صنعت آذربایجان ادامه مطلب مختصری از تاریخ آذربایجان
از همان نخستين سالهاى پيدايش کتيبه ها و خطوط باستانى در دوره هاى" سومرى
، آراتتا، اورارتو و اقوام سامى" نام و ياد آذربايجان به کرّات ديده مى شود. دوره
هاى باشکوه اورارتويى و ماننايى با قلعه ها و تپه هاى فراوان باستانى محل ارزشمندى براى مطالعات تاريخ
باستان آذربايجان مى باشد. شرح حملات ملل مجاور آذربايجان به منابع معدن آن به کرّات
در نقوش سنگى و لوحهاى گلى نوشته شده است. با حمله ى اسکندر به شرق، تنها آذربايجان
به تصرف يونانى ها در نيامد بنابراين آذربايجان با همين مرزهاى تاريخى فعليش و با
نام پرشکوه" آذربايجان" از 2300 سال قبل به حيات خود ادامه مي دهد. برچسبها: تاریخ آذربایجان, آذربایجان تاریخی ادامه مطلب تخمدیلیم
تخمدیلیم منیم آی باصفا کندیم اورک بندیم گوزل کندیم منیم دنیام منیم عشقیم منیم شعر و ترانم سن... اورک گر دؤزدو غربتده، منیم یاخچی بهانم سن... نئجه سندن اوزاق اولدوق! غریبلر یادووا آغلار هامي عشقیوه دل باغلار... اوجا داغلار یاشیل چؤللر گؤزل گوللر تمام سنده اوجا قامت جاوانلارین شیرین صحبت اوشاقلارین دولو سؤزنن قوجالارین ساغ اولسونلار، ساغ اولسونلار
تخمدیلیم منیم آی باصفا کندیم اورک بندیم گوزل کندیم بوتون دنیانی گزسن هرایین آیری بیر کنددی منیم کندیم بیزه مین بيره بخارا و سمرقنددی ریشه م سندن شرف سندن غرور و غئیرتیم سندن قاليبدير گؤزلریم یولدا سنین بیر افتخاريندان منه هر گون خبر چاتسين تورکی الفبا
یازی قایدالاری الفبا هر دیلین اویرنمه سینه و دوزگون ایشله دیلمه سینه بیرینجی درس اونون الفباسی دیر. ایندی لیکده آذربایجان دیلینی عرب الفباسی ایله یازیب اوخویوروق بو ایش بیزی بیر پارا نقصانلارا روجاه ائدیر چونکی عرب دیلینین دیلیمیزده اولمایان بیر پارا صامت لری و دیلیمیزین عرب دیلینده اولمایان بیر پارا مصوت لری واردیر مثلا عرب دیلینین ( ز_ض_ظ_ذ) یئرینه تورک دیلینده آنجاق بیر (ز) واردیر تورک دیلینین(Ü ; Ö U ; O ;) یئرینه عرب دیلینده آنجاق (او) گورسنیر بو اختلافلاا باخاراق عرب الفباسینین تورک دیلینی داشیماقدا چاتیشمازلیقلاری آیدین اولور ائله بونا گوره ده بیر چوخ تورک دیلی خالق لر اوز الفبالارین دگیشیبلر. بوتون بونلارلا بئله بیزیم مین ایل لیک یازیلاریمیز عرب الفباسیندا اولوبو بیزیم اوندان آیریلماغیمیز بیزی مین ایل لیک ادبیاتیمیزدان آییراجاق دی. ایرانین اسلامی انقلابیندان دگرلی وارلیق نشریاتی طرفیندن دیلیمیزین سسلی حرفلرین گوسترمگه عرب الفباسیندا بیر پارا اصلاحات آپاریلدی و آذربایجان یازیچی لاری عمومیتده بو اصلاحاتی قبول ائدیب ایشلتدیلر. بیز ایسه همین اصلاحاتی نقل ائدرک یازیچی لاریمیزدان اونلارین ایشله دیلمه سین ایسته ییریک.. سسلی حرف لر آذربایجان دیلینین 9 سسلی حرفی واردیر بو دوققوز حرفین دوردو اینجه، بئشی قالین دیر. سسلی حرفلره مصوت ده دئییلیر( مصوت=صائت) اینجه حرف لر İ ; Ü ; Ö ; Ə ; E قالین حرف لر I ; U ; O ; A آذربایجان دیلینه مخصوص اولان قایدالاردان بیری بودور کی قالین مصوت ایله باشلانان کلمه نین سونکو مصوت لرینین هامیسی قالین و اینجه مصوت ایله باشلانانینکی لار اینجه اولمالی دیر. مثال اوچون ( آت) و (ات) ی نظرده آلساق (آت) بیر قالین مصوتی و (ات) ین بیر اینجه مصوتی واردیر. ایندی بو ایکی کلمه نین اوستونه آرتیریلان هر بیر اک(پسوند) اشاره قیلدیغیمیز قایدا تابع اولاجاق دیر مثلا: آتیم _ اتیمی _ آتدان _ آتیمیزین _ آتلاریمیزدان و ... اتیم _ اتیمی _ اتدن _ اتیمیزین_ اتلریمیزدن و ... دیلیمیزین بو قایداسی دیلیمیزه مخصوص اولان بیر موسیقی باغیشلاییر و دیلداشلاریمیزین باشقا دیل لری دانیشاندا اولان لهجه لری و باشقا دیل لی لرین دیلیمیزی دوزگون دانیشا بیلمه دیک لری ده ائله بورادان یارانیر. بوندان علاوه دیلیمیزین مصوت لری باشقا جهت لرده ده بولونوبلر مثلا: دوداقلانان و دوداقلانماایان. دئمک . ü. u. ö.o مصوت لری دوداقدان و . A.E .I. Ə مصوت لری دوداقلانمایان ساییلیرلار ( چونکی بیرینجی لری تلفظ ائدرکن دوداق بیر آز یومورولانیر). آنجاق بو بیریسی لرده دوداقلارین نقشی یوخدور. کلمه لریمیزده بو جهتدن بولونور. بئله کی دوداقلانان حرف ایله باشلانان کلمه نین سونکو مصوت لری ده دوداقلانمایان اولا بیلر. مثلا: بالیق _ آرخا_ ارسین. آنجاق بو قایدا قاباقکی دئدیگیمیز قالین_اینجه مصوت لری قایداسی کیمی عمومیتی یوخدور.
صامت لر دیلیمیزین صامت لری یا خوسس سیز حرف لری 23 و عربه مخصوص اولان حرف لری ده سایساق 30دور. صامت لر ایله مصوت لرین اساس فرقلری بوندادیر کی مصوت لرین سس لری بوغازدان گلیر اونلاری تلفظ ائتمکده دیلین و دیش لرین نقشی یوخدور و یوخاریدا اشاره اولوندوغو کیمی آنجاق دوداقلانان سسلی لرده دوداقلار بیر_بیره دگمه دن آزجا یومورولانیر آنجاق صامت لرین تلفظ ائدیلمه سینده ذوذاقلارین و دیلین اساسی نقش لری وار و گاهدان بورون دا رول اویناییر. الفبامیز
تورکجه نی قورویاق
تورکجه نی قورویاق
دیلیمیز بو گونکو آذربایجاندا دانیشیلان دیل تورکجه، تورک دیلی، تورکی، آذربایجان تورکجه سی و باشقا آدلار ایله آدلانیر. بو دیل تورک دیللرینین بیر بویوک قولو ساییلان اوغوز شاخه سینین بیر لهجه سی دیر. بو گونکو دونیادا آذربایجانلی لار، تورکمن لر و آنادولی و بیر نئچه باشقا تورک خالقلاری اوغوز طایفالارینین نسلیندن ساییلیرلار و بو لهجه لرین آراسیندا بیر چوخ اوخشارلار و بنزییش لر واردیر. دیلچی عالم لری(فلولوق، زبان شناس) دونیا دیل لرین عمومیتده اوچ قولا آییریرلار: تک هجالی دیللر، تصریفی دیللر و الصاقی دیللر. چین دیلی، تبت دیلی، سیام دیلی و بیر نئچه دیل لر تک هجایی دیل لردن ساییلیرلار. فارس دیلی، عرب دیلی، هند دیلی، و بیر نئچه باشقا دیل لر تصریفی دیل لردن دیرلر. تورک دیلی الصاقی بیر دیل ساییلیر، الصاقی دیل لرده کلمه سینماییر و کلمه نین شکلی پوزولماییر آنجاق اونا اک لر(پسوندلر) آرتیرماق لا مختلف معنالار داشی ییر.
ان قایدالی دیل 1354-جو ایل ماراقلی بیر خبر یاییلدی بو خبر "اطلاعات هفتگی" مجله سینین نوروز بایرامینا وئردیگی سایی نین 68-جی صحیفه سینده ایدی همین صحیفه ده "مشکل ترین زبان دنیا= دونیانین ان چتین دیلی" باشلیغی آلتیندا بئله گلمیشدی: "دیلچی لیک اوستادلارینین بیر عده سی بونا اینانیبلار کی دیل لرین ان دولاشیغی "اندیلیجانگوا" دئمک استرالیانین شمالیندا یاشایان یئرلی لرین دیلیدیر. آمریکانین قیرمیز دری لری نین 6000 فعلی وار، اسکیمولارین دیلینده 12500لغت وار، چین دیلینده ایسه 40000 لغت وار، انگلیس دیلی 800000 لغت ایله دونیانین ان چوخ لغتی اولان دیلی دیر آنجاق اونون یالنیز 60000 لغتی ایشلنیر. دونیانین ان قایدالی دیلی تورک دیلی دیر چون بو دیلین آنجاق بیر قایداسیز فعلی وار او دا"ایمک" دیر بیر حالداکی انگلیس دیلینین 194 قایداسیز فعلی واردیر. 1378گونش ایلی، 1999میلادی ایلی یونسکو تشکیلاتی طرفیندن تورک دیلی دونیانین اوچونجو جانلی و رسمی دیلی بیلدیریلدی.
آغیر وظیفه آنا دیلینی و مللی وارلیغینی قوروماق هر کسین بوینوندا آغیر بیر وظیفه دیر آنجاق آزلاری بو وظیفه نی اوده یه بیلیرلر. بو وظیفه نی اوده مگه درین معلومات، آغیر مطالعه و گئنیش تحقیقات لازیم دیر. یوردوموزدا اوزون ایل لر سورن میللی ستم و دیل یاساقلیغی گوزل تورکجه میزی غریبسه دیبدی. بو میللی ستمی آرادان قالدیرماغا هله چوخ ایش لر و چوخ زحمت لر گورولمه لی و چکیلمه لی دیر. بیزیم بیر چوخ عالیم لریمیزین بئیین لری دانشگاهلاردا اویره دیلن شونوزمی تفکرلردن مسموم دیر. بونلارین هله اوز مسموملیقلاری قالسین باشقالارین و هئچ نه دن خبر سیز اوشاقلار و گنج لریمیزین بئیین لرینه دامیزدیردیقلاری سم لری بیزیم اوچون تهلکه لی بیر خطر ساییلیر. باشقا طرف دن علمی دایاز و آنجاق دویغولار گوجونه قلم گوتورن یئنی قلم لی لر هر بیر فرصتدن فایدالانیب و دیلیمیزدن اولان یانلیش دوشونجه لرین اوزلری چیخارتیقلاری قایدالاری ایله مکتبسیز میللته یئدیردیرلر، بونلارین دا دیلیمیزه ووران ضربه لری کارلی دیر چون هئچ نه یی بیلمه ین بیر شخصه بیر سوزو اویرتمک چتین بیر شی اولماسا دا یانلیش تفکرو و قایداسیز بیر سوزو تام دویغو ایله توتان بیر شخصدن اونلاری آلماق بیر چتین مساله اولاجاق دیر بونونلادا دیلیمیزی قوروماغا علم سلاحینا دولمالی ییق. دیلیمیز علمی بیر دیل دیر گرک علم سلاحی ایله گوزل دیلیمیزی و شیرین تورکجه میزی علمی آفت لردن قورویاق. داوامی اولاجاق
برچسبها: تورکجه, زبان ترکی, تورک دیلی, تورکی یازی خب وبغض! یوروویژن تا اسکار!
Heç başa düşmürəm onları ki Ayrılıq adlı filmin başarısından sevinillər! Azərbay...canın eurovision birinciliyi və farsların nə qədər nifrət dolu sözlərlə bu başarıdan danışdığın hələ xatırlayıram. Mən ayrılıq ad ilə anadan olandan tanışam, atam Araz çayndan və onun Azərbaycanın Güney ilə Quzeyin bir-birindən ayırmağından danışardı. yaşım 7 olandan sonra ikinci dəfə Ayrılığı dadızdırdılar mənə o zaman ki məktəbdə Anadilimdən ayrı saldılar məni və yad dildə oxumağımı istədilər. daha sonralar Ayrılığı daha da ürəkdən hiss elədim. Qəzvin, Zəncan, Gilan, Ərdəbil və Həmədan'ın üstündən Azərbaycan adının götürülməsi zaman! neçə ildir də Urmu gölüm ayrılıqdan danışır. mənsə artıq ayrılıqdan danışan hər şeydən nifrət edirəm! برچسبها: اصغر فرهادی, یوروویژن آذربایجان آنا دیلی گونی
آنا دیلی گونی هامی تورکلرَ موتولو اولسون روز جهانی زبان مادری را به همه هموطنان فارس و کرد و لر و بلوچ و عرب و ... تبریک عرض میکنم در متن زیر ابتدا به توانایی های زبان ترکی پرداخته و سپس شکایتی میکنیم بر مسئولین کشور عزیزمان ایران برای معتل نگه داشتن حقوق مردم آذربایجان و امیدوار باشیم وعده ها روزی با عمل گره بخورند زبان شیوای تورکی از نظر زبانشناسان ، زبان ترکی زبانیست شکرین ، بغایت زیبا و دلنشین و اصیل و قانونمند با ریشه ای هزاران ساله. تمام قواعد و گرامر این زبان هنری و شکری موزون و مبتنی بر ملودی است تا جائیکه بعضی زبانشناسان ، اختراع آنرا فوق بشری و اعجاز گونه و اعجاب انگیز خوانده اند. زبانشناس نامی ، Man Muller ، انگشت به دهان از عظمت فوق بشری زبان ترکی ، چنین سخن می راند: «زمانیکه ما زبان ترکی را با دقت و موشکافانه می آموزیم با معجزه ای روبرو می شویم که خرد انسانی در عرصه زبان آنرا آفریده است». Herman Vanbery از نظر زیبائی و کمال ، جایگاه آنرا بالاتر از زبان عربی می داند. «نیکیتا هایدن» زبانشناس نامی آلمانی و عضو مؤسسه اروپائی یوروتوم ، با شک و شبهه نسبت به خلق زبان ترکی توسط فرمولهای پیچیده توسط اندیشمندان می گوید: «انسان در آنزمان قادر به خلق چنین زبانی نبوده ، یا موجودات فضائی این زبان را خلق کرده اند و یا خداوند به پیامبران خود ، این عالیترین کلام ارتباطی را هدیه کرده است». در زبانشناسی تطبیقی ، فصل بسیار جذاب ، شیرین و علمی اتیمولوژی ، به ریشه شناسی کلمات بصورت علمی می پردازد. می توان بوسیله علم اتیمولوژی ، تأثیر زبانهای مختلف روی هم را دید. زبان غالب ، زبانی است که توانمند بوده و زبان دیگر را تحت سیطره خود درآورده است ، طوریکه گاهی زبان مغلوب به گویشی از زبان غالب تعبیر می شود ، مانند زبان فارسی که بنا به آخرین نتائج علمی و تحقیقاتی سازمان یونسکو بعنوان 33 مین گویش زبان عربی معرفی شد و بصورت زبانی مستقل پذیرفته نشد. تأثیر زبانها روی هم گاهی برای دو زبان همسایه جغرافیائی اتفاق می افتد ، مانند زبان عربی و فارسی. گاهی برای دو زبان همسایه ادبی پیش می آید ، مانند زبان فارسی که از زبانهای هند و اروپائی اند. اما گاهی یک زبان با درنوردیدن قله های زمان و مکان ، همه را به تسخیر می کشد ، مانند زبانهای ترکی و انگلیسی. زبان ترکی بعنوان کهنترین زبان دنیا با متکلمانی که شرق و غرب عالم را تحت حاکمیت خود درآورده بودند ، جا پائی در تمام زبانهای دنیا دارد. شاید زبانی وجود نداشته باشد که تحت تأثیر این زبان قرار نگرفته باشد. البته این تأثیر در کنار گستردگی جمعیتی و وسعتی حکومت ترکان ، ناشی از توانمندی و زیبائی و قانونمندی زبان ترکی نیز بوده است. برای بررسی میزان تأثیرگذاری زبان ترکی بر زبانهای صاحب نام جهان کافیست به گزارش سال 2002 مؤسسه A.M.T تحت مدیریت برجسته ترین زبانشناسان اروپا و آمریکا نظری داشته باشیم. طبق این گزارش: 20% واژگان انگلیسی 40% واژگان ایتالیائی 17% واژگان آلمانی 10% از واژگان فرانسوی از زبان ترکی گرفته شده اند. زبانی که بتواند در آنسوی عالم چنین نفوذی در زبانهای غیر همنوع (ترکی از زبانهای اورال ـ آلتای و زبانهای مذکور از زبانهای هند ـ اروپائی) داشته باشد ، بی تردید تأثیر عظیمی روی زبان همسایه خود ، پارسی ، خواهد داشت. دو قوم همسایه مانند ترک و فارس که صدها سال باهم زندگی کرده و در کنار هم بوده اند و با هم وصلت نموده اند ، از لحاظ فرهنگی و اجتماعی روی هم تأثیر نزدیک و متقابل داشته اند و این تأثیر متقابل فرهنگ ها اجتناب ناپذیر می باشد. از جمله این تأثیرات ، می توان به تأثیر فرهنگ ، آداب و رسوم ، اصطلاحات ، مثلها ، متلها ، داستانها ، لغات و حتی قیافه اشاره داشت که اکثراً با ازدواجها وارد فرهنگ دیگر می شود. در حدود یک پنجم لغات زبان فارسی را نیز لغات ترکی تشکیل می دهند.تأثیر زبان ترکی بر فارسی در تاریخ اجتناب ناپذیر است بطوریکه John Perry ، مورخ نامی ، می نویسد: «همانگونه که زبان عربی بعنوان زبان مبلغین اسلام تأثیر زیادی روی فارسی داشته است، پس تعجب آور نیست که زبان ترکی بعنوان زبان مبلغین شیعه ، تأثیر ژرفی در فارسی داشته باشد» زبان ترکی اکنون در تمام جهان جای خود را پیدا کرده است و بعنوان کاملترین زبان در بسیاری از صنایع پیشرفته جا پا باز کرده است. مثلاً پیچیده ترین سیستم عامل کامپیوتری OS 2/8 و windows زبان ترکی را بعنوان پایه فونتیکی قرار داده اند ، یا اینکه تمام اطلاعات ارسالی از رادارهای جهان به سه زبان انگلیسی ، فرانسوی و ترکی علایم پخش می کند. کلیه سیستمهای اویونیکی و الکترونیکی هواپیماهای تجاری از سال 1996 به اینطرف به سه زبان انگلیسی ، فرانسوی ، ترکی در کارخانه بوئینگ آمریکا مجهز می شوند. کلیه سیستمهای جنگنده قرن یعنی «جی.اس.اف» به دو زبان انگلیسی و ترکی در 7000 فروند در حال ساخت است.زبان ترکی و یا به بیان کلی ، زبانهای اورال ـ آلتای در تقسیم بندی زبانهای دنیا یکی از خانواده های گسترده و متنوع را در کنار خانواده زبانهای هند و اروپائی تشکیل می دهند. زبان ترکی ـ صرفنظر از انواع گویشهای آن ـ جزو زبانهای کوتاه صائت التصاقی است. این زبان مانند زبانهای هند و اروپائی به قسمتهای جزئی تر تقسیم می شود. یکی از آنها زبان ترکی با گویش آذربایجانی است. البته تا چندی پیشتر مردم آذربایجان به این گوهر ارزشمندی که خداوند به آن ها اعتا کرده آگاهی نداشتند و زیر بار تبلیغات پسماند های زباله هایی چون رضا پالونی و پسرش به انکار هویت خود می پرداختند ولی امروز وضعیت تغییر کرده و مردم ترک زبان ایران نه تنها هویت خود را انکار نمیکنند بلکه به آن افتخار میکنند. امروز مردم آذربایجان خود را شناخته و به دنبال حقوق معتل مانده خود همچون تدریس به زبان مادری که حتی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران هم بر آن تاکید شده می باشد ولی با وعده های پوشالی عده ای که فقط در زمان های خاص همچون انتخابات سر میدهند مواجه میشوند و تا به امروز حتی به این خواسته اولیه خود دست نیافته اند در مقابل افرادی همچون آقای حداد عادل با صرف بیت و المال در تبریز همایش هایی برای بزرگداشت زبان فارسی! برگذار کرده و وعده ایجاد فرهنگستان زبان فارسی در تبریز را می دهد! آیا به راستی مردم تبریز چنین تقاضایی از ایشان کرده اند؟ و یا اصلا چه دلیلی دارد که میلیون ها توما از پول بیت المال برای برگذاری بزرگداشت زبان فارسی و ایجاد فرهنگستان این زبان در تبریز خرج شود؟! و در مقابل جز وعده و وعید خبری از ایجاد فرهنگستان زبان ترکی آذربایجانی و اجرایی شدن اصل 15 قانون اساسی نباشد؟! چرا نباید مردم آذربایجان قادر به مطالعه روزنامه و مکتوبات به زبان ترکی باشند؟ چرا افراد کوته فکری همچون جناب آقای ... می فرماید اگر مردم آذربایجان قادر به خواندن روزنامه به زبان ترکی باشند دیگر چه نیازی به فارسی دارند!!! چرا در کشوری که شعار برابری و برادری داده میشود این چنین شاهد تبعیز بین اقوام مختلف هستیم؟ آقای ... که میفرمایید زبان فارسی دلیل وحدت ایرانیان است فعلا که تاریخ ثابت کرده بیشتر باعث تفرقه است. چرا باید چنین کوته فکرانه به قضیه نگاه کرد؟ چرا باید برنامه های کودک در شبکه های استانی به زبان فارسی برنامه پخش کنند؟ و آخر شب برنامه های کم بیننده به زبان های محلی به اجرای برنامه بپردازند؟ چرا همیشه با کوته فکری به قضایا نگاه میکنیم چرا به جای اینکه فکر کنیم ترک بودن آذربایجان باعث زیان هست به این فکر نمیکنیم که اگر مردم آذربایجان مسلط به نوشتن به زبان ترکی باشند میتوانند با انتشار وبلاگ های به زبان ترکی فرهنگ اسلامی شیعه را بین بقیه اقوام ترک که از چین تا دریای بالکان کشیده شده رواج دهند؟ به امید روزی که هیچ نگرش کوته بینانه ای تسلط نداشته باشد و بتوانیم کشورمان ، ایران عزیز را باهم و در زیر رنگین کمانی از رنگ ها سربلند کنیم نه اینکه همه یک رنگ شویم که این امکان پذیر نیست. برچسبها: آنا دیلی گونی, روز زبان مادری, زبان ترکی, تورک دیلی هوشنگ جعفری
هوشنگ جعفری ٬ آذربایجانین ان بویوک شاعیرلرینن بیری ساییلیر. بو بویوک شاعیر چوخ اثر لری تورک دیلینده یازیلمیش و یاییلمیشدیر. اوستاد جعفری زنگان شهرینده "قلعه جوق دا" و ۱۳۳۷ اینجی دونیایه گلیب. بو شاعیر دن چوخ لی کیتابلار او جومله دن آغ آتیم٬ گونش و باشقالاری چاپ و یاییلیب دیر. تانری بو بویوک شاعیری تورک دونیاسینا چوخ گورمه ییب و اونا قوروسون. ساوالان
اوچور ایلهامئم او قوشلار کیمی کی یاز وعدسینده قوزانئر ماوی گویه تا اوجا باش بیر داغا قونسون کورپه قارتال کیمیدیر گاه چکیلیر گویدن ایتینجک اگلنیر گاه ساوالان عشقینه آغدان آغا قونسون هر اوجا داغ کی گورورسوز باشی فاردا آغاراندی اورا بیلکی ساوالاندی آما یوخ هر اوجا داغ سسیمی آلسادا تئز گیترجکدیر سسی گیترمک همان یل بیلجکدی آخی یل یولجودی گئدگین او کی سوز ساخلیا بیلمز یل سوزی قاپدی قاچئردار اونی کیم حاقلئیا بیلمز یل گئدرگیندی پئچئلدار سوزی کوللار قولاغئندا سوزی قوربان الییر قئرنادا قانقال آیاغئندا چووورر سوز چاناغئندا جالئیار داغلارا هر سوزی مین سوز توردندی بیلمیرم سئرری ندندی یل گئرگیندی یلی ساخلاماق اولماز یله بل باغلاماق اولماز آما سن ای سوزی سیننده کوزردن ساوالانیم صیدقیله کیم گله زرتوشت بجردن ساوالانیم الیمین شانلی داغی باشیوه مینلرجه دولانئم اریدیب ال غمی بیر یول سنی کوکدنده تالانسان سل اولوب قانلی دنیزلر کیمی دونیایه جالانسان آدی دیللرده قالانسان ساوالانسان ساوالانسان ساوالان آلسادا هر سیرری سوزی داغلارا سالماز گوره نامرد دوروبدور ساوالاندان سس اوجالماز ساوالاندا توکولن داشلاری دیندیر دانئشارلار سالسا عاشیق نفسین کوللارا کوللار آلئشارلار دده قوذقود سازی چالسا دلی دومرول باش اوجالدار بلی البته کی یولداش باشئنی یولداش اوجالدار بلی البته کی شاعیر باشئنی اللر اوجالدار سسله عاشیق سازی چالسئن سسیمیز بیرده اوجالسئن اویناماق لیزگییه دونسون کاس شوشم گوزگییه دونسون قوی وراق سسه باهم اوخویاق بیرده کوراوغلو دلیسیندن هجرین قوش نبیسیندن او کی ضالیملری مظلوملارئن اوستونده ازردی اوکی اصلان کیمی داغلاردا یاتئب باغدا گزردی اوخو عاشیق اخو سن بول او کی تانری تانئیئبسان سوزومه دوز جالئیئبسان سوموگوم قوی سازا گلسین بولبولوم آوازا گلسین یازمئشام ای وازا گلسین گوج الاق قوی دلیلردن باج آلاق اجنبیلردن او کی بیلمیر نبی کیمدی قویون آذر الینی مسخره سانسئن یبر اوموردورکی فوضولینی نسیمینی دانئر ایندیده دانسئن شهرییار تک سن اوجا توت باشئنی قوی عرشه دایانسئن قوی باخان کور تر ایچینده جوموبان اولسون اوتانسئن او کی آخساخدی یوبانسئن او کی تورکون دیلین اسکیتمگه تصویره سالئبدی او کی تورکون بالاسئن ایندیده آشغالچی سانئبدی او توفاله بیلیرم فیکرینی طاغوتدان آلئبدی او رژیمدندی قالئبدی یوخسا آذر بالاسئندان چئخئب عللامیه دوران اونا دونیا باش اییر فلسفده بیرجه نه ایران قوی دییم شهرییارئمدان نیسگسل اول چرچییه قالسئن کی جواهیر ندی قانمئر فیکری آلداتمادادئر خاقی الین حالئنا یانمئر اریمیر اولمور اوتانمئر آخی ای قاردا دوماندا باش اوجاردان ساوالانئم غمی دونیانی قوجاردان ساوالانئم ال بیلیر داغلار ارا هر اوجا داغلار باشی سنسن ور سهنده الینی قارداشئنئن سئرداشی سنسن ورگینن بیرلیگ الین بیرده دماونده اونون یولداشی سنسن اوندان آیرئلما آماندی یولوموز چمدی دوماندی قوی ایگیتلر سیزه فخر ایلیییبان باشئن اوجادسئن قویما قارتال دولانان یرلره قوزقون الی چاتسئن ساوالان چملی چاغئندا منیم ایلهامئم اولارکن کونلوم اوز سئر سوزون صیدقیله سویلر ساوالانه ساوالان کوز قالادار شاعیر اولانلار سینسینده اوردا زرتوشت گدیب تانرئدان ایلهامئن آلانه برچسبها: هوشنگ جعفری, آذربایجان شاعری, تورکی شعر, آنا دیلی ادامه مطلب قاجار دؤنمینده، آذربایجان تورکجه سینده بیر یازی
آذربایجان تورکجه سینده یازیلمیش بیر " عهدنامه " نین متنی
" فین کن اشتاین آنلاشماسی " 1807– جی میلادی و مای آیی نین دؤردو ، و 25 صفر ۱۲۲۲ هجری قمری ایلینده فرانسا ایمپراتورلوغونون نظامی اوردو سو اولان (پروسیا – لهستانین شرقینده ) و " فین کن اشتاین " شهرینده قاجار پادشاهی فتحعلیشاه ایله فرانسا ایمپراتورو ناپلئون آراسیندا و دفاعی بیر آنلاشما اولاراق یازیلمیشدیر . بو " آنلاشما " 16 ماده دن تشکیل تاپاراق قاجار اوردوسونون مدرن لشمه سی اوچون ایکی دؤلت آراسندا باغلانمیشدیر . "فین کن اشتاین آنلاشماسی " فتحعلیشاه طرفیندن امضالاناندان سونرا ، اورمولو عسگرخان افشار ، فتحعلیشاه طرفیندن بیر سیاسی دیپلمات و نماینده عنوانیندا ناپلئون دربارینا گوندریلمیشدیر . آذربایجان تورکجه سینده یازیلمیش " فین کن اشتاین آنلاشماسی " ندان بیر نوسخه فرانسانین تاریخ موزه سینده ساخلانیلیر . آشاغیدا ، بو آنلاشمانین متنی بوگونکو رسم الخط ایله اوخوجولارا تقدیم اولور : برچسبها: تاریخ آذربایجان, زبان ترکی, نوشته ترکی, تورکی یازی, قاجار ادامه مطلب نقش زبان رسمی در مرگ تدریجی زبان مادری
بو پست دا بیر اونملی مقاله قویموشام کی اوخوماقی بیزلره لازیمدی.
اعظم احمدی دردنیایی که ما در آن زندگی میکنیم نزدیک به پنج هزار زبان وجود دارد درحالی که قریب به ۱۹۰کشور وجود خارجی دارند ؛ این یعنی در هر کشوری بطور میانگین بیست الی بیست وچهار زبان برای تکلم وجود دارد ؛ حال در برخی کمتر و دربرخی دیگر بیشتر. البته این امر موید این است که اقصی نقاط جهان با اصطلاح چند زبانگی آشنا هستند ،از این روست که جوامع زبانی همواره در ارتباط با هم و در کنار هم قرارمیگیرند.و همین چند زبانگی خود باعث میشود که این زبان ها با یکدیگر در تماس و برخورد باشند. حال این برخوردها می تواند در سطح جامعه رخ دهد یا در سطح فردی (یعنی فردی بخواهد زبان دیگری را بیاموزد).نتیجه ی همین برخوردهاست که زبان شناسان را وا می دارد تا در مورد آن به بحث و بررسی بپردازند ؛ که حاصل آن ذیل "زبان شناسی اجتماعی" قرار می گیرد. آنچه ما در این مبحث می خواهیم بدان بپردازیم این است که در جامعه ی ما این اتفاق چگونه و به چه شکلی رخ می دهد و آنچه ماحصل این اتفاق (برخورد) است چه چیزی است ؟
ادامه مطلب اهدای کتابی به زبان ترکی به پیوست یک شاخه گل میخک سرخ
گرامیداشت یاد و خاطره دلخراش 66 - مین سالگرد فاجعه دهشتناک کتابسوزان در 26 آزرماه سال 1325 26 آزرماه سالروز به آتش کشیده شدن تعداد بی شماری از کتابهای نوشته شده به زبان تورکی آزربایجانی است که گرفتار عقد و کینه اشغالگران ارتش شاهنشاهی گردید و جلد به جلد در آتش فاشیسم سوخت. بر اساس اسناد موجود و نیز شهادت شاهدانی که اکنون در قید حیات هستند پس از نسل کشی هولناکی که توسط شوونیسم فارس از 21 آزر ماه سال 1325 با سقوط حکومت ملی آزربایجان آغاز شد دهها هزار انسان تورک به همراه صدها هزار جلد کتاب تورکی، بصورت دلخراشی به شهادت رسیدند! آزادیخواهان غیور و مقاوم آزربایجانی دسته دسته بدون محاکمه اعدام و کتابهای نوشته شده به زبان تورکی پشته پشته به آتش کشیده شدند. بر اساس اظهارات شاهدان زنده دستگاه جنایتکار رژیم آریامهری به کودکان مشتاق علم در مدارس آزربایجانی اشغالی دستور میدهد تا با تشکیل صفهای متعدد منتهی به خرمنهای افروخته آتش، کتب درسی تالیف شده به زبان تورکی در دوران حکومت ملی را با دست خود در آتش افکنند! مطابق اظهارات همین شاهدان گفته می شود که بسیاری از کودکان به دلیل اجتناب از در آتش افکندن اسناد هویت ملی خود به شدت مضروب شده و یا آتش در کف دستانشان گذاشته شده است! میگویند در 26 آزرماه دود ناشی از سوختن کتابهای درسی مدارس آزربایجان ، موسوم به «آنادیلی»، در میادین ساعت و دانشسرای شهر بزرگ تبریز به حدی انبوه و مرتفع بوده که ستونهای غلیظ دود برای ساعتها از همه جای شهر تبریز قابل رویت بوده است! همچنین تاکید می شود که منازل برخی از روشنفکران و مبارزان در اردبیل ، تبریز ،زنجان،اورمو و... به دلیل مخالفت از تحویل کتابهای تورکی همراه با اعضای خانواده هایشان به آتش کشیده شده اند. بسیاری از پدران و مادران ما شهادت می دهند که تا سالها بعد از آن واقعه دهشتناک اگر اتفاقا کتابی به زبان تورکی آزربایجانی در خانه و یا کتابفروشی شهروندی توسط ساواک یافت می شود وی حتما گرفتار انواعی از مصائب و شکنجه ها می گردید! شدت قساوت و شقاوت ارتش اشغالگر شاهنشاهی در تقتیل،غارت و تحریق نفایس معنوی و مادی آزربایجان به حدی هولناک بوده که گفته می شود بسیاری از کودکان مظلوم دچار انواع ناراحتی های روحی و روانی شده اند! اکنون از ان فجایع خونین،وحشتناک وضد بشری 66 پاییز می گذرد. ***************************** ملت آزربایجان درسالگرد آن کتابسوزان فاشیتی که کاملا مشابه کتابسوزان دوران آلمان هیتلری است به یاد هر شهید آزادیخواه و نیز هر کتابی که در آتش فاشیسم حاکمان پان آریانیست تهران خاکستر شده کتابی را به پیوست یک شاخه گل میخک سرخ به رسم یادبود تقدیم دوستان،آشنایان و همزبانان و نیز آزادیخواهان می کنند. ما خواهان ساخت بنای یادبودی برای حادثه کتابسوزان ارتش شاهنشاهی در تاریخ 26 آزر 1325 هستیم. با رفتن به آدرس https://www.facebook.com/events/225522817521164/ در این کار فرهنگی مشارکت نمایید.} آذربایجان در جنگ جهانی اول یا فجایع جیلولوق
جنگ جهانی اول در تاریخ تمدن بشری عطفی محسوب می گردد كه در طی آن بسیاری از نظامهای كهنه سیاسی،اجتماعی به نظامهای نوین تبدیل شد. امپراتورهای بزرگ به ممالكی كوچك تبدیل گردید و حكومتهای ملّی در سطح جهان بوجود آمد.
آذربایجان نیز گرچه از میدان اصلی جنگ یعنی اروپا به دور بود ولی به دلیل موقعیت ژئوپولتیكی آن از همان ابتدای جنگ صحنه تاخت و تاز قوای روس و عثمانی گردید و به سبب عوامل مختلفی از جمله اشتراكات فرهنگی جزو هواداران عثمانی قرار گرفت. گرچه تركان آذربایجان كه اكثریت قریب به اتفاق اهالی آذربایجان را تشكیل می دادند و می دهند در ردیف هواداران عثمانی ها قرارگرفتند ساكنین مسیحی آذربایجان درصف مقابل همشهریانشان در ردیف متفقین دول روس و انگلیس و آمریكا قرار گرفتند. اینان كه همان ساكنان ترك مسیحی آذربایجان بودند از اوایل قرن نوزدهم بر اثر تلاشهای میسیونرهای غربی به آموزش زبان ارمنی پرداخته و بسیاری نیز از مذهب قدیمیشان_گریگوری_ كه مذهب شرقی بود دست كشیده بر حسب آموزش میسیونرهای كاتولیك, پروتستان یا ارتدوكس گردیدند. وجه دیگر تبلیغات میسیونرها ,سوق دادن مسیحیان آذربایجان به طرف قدرتهای روس و انگلیس و فرانسه بود كه این وجه در حین جنگ جهانی اول از طرف مسیحیان آذربایجان به منصه ظهور درآمد . همانطوری كه می دانید ارامنه و آشوریهای آذربایجان و عثمانی وظیفه تاریخی شان از جنگهای صلیبی تا امروز كه همان ضربه زدن به منافع هم وطنان مسلمانشان بود را با كمال جدیت انجام دادند. از سال 1909 كه روسها به بهانه عدم امنیت در تبریز تمام آذربایجان را به اشغال خود درآوردند با مناطق سرحدی آذربایجان با عثمانی همسایه گردیدند. با وقوع جنگ جهانی اول و درگیری مستقیم عثمانی و روسیه, دولت عثمانی نتوانست حضور قوای روس در آذربایجان را تحمل كند لذا به دولت قاجاریه برای خارج نمودن روسها از آذربایجان احضار كردند. دولت قاجاریه مسأله را با روسها در میان نهاد ولی روسها نه تنها به این درخواست مشروع وقعی ننهادند بلكه سرفرماندهی ارتش روسیه در قفقاز تصمیم گرفت واحدهای نظامی موجود در شمالغرب را تحت عنوان (سپاه آذربایجان)به فرماندهی ژنرال چرنوزوبوف تقویت و تجدید سازمان دهد. یكی از اهداف اصلی این نیرو حفظ تأمین محور ارتباطی جلفا_خوی_ سلماس و اورمیه بود كه مسیر مناسبی برای وصول به عراق امروزین و آبهای گرم محسوب می شد. استقرار هواداران مسیحی روسها در منطقه نیز براهمیت این كریدور افزود. اوایل سال 1915 آذربایجان عرصه زورآزمایی قوای روس و عثمانی بود. قوای عثمانی به فرماندهی انورپاشا به نزدیكیهای آذربایجان آمد تا منطقه را از لوث وجود روسها پاك كند ولی در دی ماه 1294 شمسی ( اوایل سال 1915) یكصد هزارتن از سربازانش را در كوههای الله اكبر ارضروم از دست داد و فاجعه مشهور ساری قمیش به وقوع پیوست. در بهار 1295 شمسی به تدریج تمام منطقه به اشغال روسها درآمد و آخرین تلاش عثمانیها برای اخراج روسها از آذربایجان در نبرد دیلمان (اردیبهشت ماه) به ناكامی انجامید. با ورود آشوریهای عثمانی كه در آذربایجان (جیلو) نامیده می شوند به معادلات نظامی منطقه و اعلان جنگ رسمی به دولتشان عثمانی , مقاومت جیلوها در برابر سپاه عثمانی دیری نپایید. اینان كه با پشتیبانی قوای روس علیه عثمانی قیام كرده بودند اینبار نیز دست به دامن آنها شده و به آذربایجان گریختند. دهها هزار مرد و زن و كودك جیلوها خسته و گرسنه از منطقه حكاری گریخته و به اورمیه و سلماس آمدند. ورود این قوم ناخوانده و گرسنه به آذربایجان آنهم در شرایط جنگ عالمگیر برای آذربایجانیان سربار عظیمی شد ولی علیرغم این, مردم آذربایجان علاوه بر فراهم كردن شرایط مساعد زیستی به آنان تمام نان و مسكن خودشان را با آنها تقسیم كردند ولی جیلوها جواب این كمكها و نوع پروریها را با كشت و كشتار و خون و گلوله به خوبی پس دادند كه اسناد فراوان این جنایات در متن كتاب آمده است. تا وقوع انقلاب اكتبر 1917 روسیه و خروج روسیه از جنگ جهانی و بالتبع از آذربایجان , روسها و جیلوها با همكاری هم در سوزاندن بازارها و كشتار مردم از هیچ گونه كوششی فروگذار نمی كردند پس از خروج روسها از آذربایجان ,متفقین با مسلح كردن جیلوها آنها را در قالب 6 گردان ( 4 گردان آشور 2 گردان ارمنی ) با 4 آتشبار و 300 سوار و یك گروهان مسلسل با فرماندهی عالی افسران روسی و انگلیسی و فرانسوی در مقابل آذربایجانیان و عثمانیان قرار دادند. ارتش مسیحی با كشتار سه روزه مردم اورمیه در 22 فوریه 1918 تسلط خویش بر غرب آذربایجان را اعلام كرد. مارشیمون رهبر روحانی و ملی جیلوها برای تقویت قوای سوار خود به نزد سیمیتقو كه متفق انگلیسی ها محسوب می شد امد ولی وی در 16 مارس 1918 در كهنه شهر بدست سیمیتقو كشته شد و دوباره كشتار مردم اورمیه و دیلمان و كهنه شهر از سرگرفته شد. در طی چند ماه بیش از یكصد هزار آذربایجانی شهید شدند. آندرانیك نیز با بیست و پنج هزار ارمنی به خوی حمله كرد تا با اتصال به جیلوها و از آنجا انگلیسی ها نقشه تاسیس ارمنستان بزرگ را عملی كند كه این عمل با مجاهدتهای آذربایجانیان در خوی و قوای عثمانی نافرجام ماند. با ورود قوای عثمانی به آذربایجان ,با هدایت انگلیسی ها دهها هزار ارمنی و آشوری به جنوب دریاچه اورمیه و از آنجا همدان پایگاه انگلیسی ها گریختند. انگلیسی ها آنها را در اردوگاههایی در شمال بغداد جای دادند. مسیحیان آذربایجان پس از ماجراجویی های فراوان به دنبال عفو عمومی به اورمیه و سلماس بازگشتند. تراژدی قتل عام آذربایجانیان در دو سوی ارس در اوایل قرن بیستم با به سلطنت رسیدن رضا خان و دشمنی دیرینه وی با تركان آذربایجان در تاریكی سنگین فرو رفت و بجز چند كتاب تاریخ شهرها هیچ كتاب و نویسنده ای به این موضوع مهم نپرداخت و نسل بعدی به كلی از فاجعه جیلولوق بی خبر گردید.
دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی شگفتی های زبان ترکی
اندامها در زبان ترکی بر اساس یک حرف واحد نام گذاری شده اند :
دیل(زبان) دوداق(لب) داماق(کام) دیش(دندان) دیمدیک(منقار) همگی با حرف دال شروع میشوند هر اندامی که از بدن خارج شده با حرف ق شروع میشود قیچ( پا) قول(دست) قاناد( بال) قویروق(دم) قارون(شکم) قولاق(گوش) اندامهای چشم با گاف شروع می شوند گوز(چشم) گاش(ابرو) گیله( عنبیه) گیپریک(مژه) از بالای سر تا کمر با ب شروع میشوند باش(سر) بوینوز( شاخ) بویون(گردن) بئل (کمر)بوخون(پشت) بورک(قلوه) بارساق (روده) شاید حتی بورک(کلاه) و باشماق(کفش) که در هر دو سوی بدن ما را میوشانند از روی انتخاب بوده و یا هر اندام تیز با زاویه بدن مثل دیرناق(ناخن) دیز(زانو) دیرسک(آرنج) دابان(پاشنه) که با د شروع شده اند. نود سالگي استاد بارز گرامي باد
پاييز سال 1300 شمسي بود كه عباس اسلامي متخلص به بارز در روستاي آي پيرزن در شمال اهر چشم بر جهان گشود. نودمين زادروز اين شاعر بزرگ قره داغي در زادگاهش خالي و در سكون گذشت.شايد شبيه شبي كه بارز توصيفش را مي كند
گئجه لر تنگ اولور باشيما تك ليك ساري، عا لم گئجه لر بير نفر اولمادي منله اولا همدم گئجه لر عشقه بيگانه اولانلار نه بيلير كيم نه چكير چكمه سين من چكني اهل جهنم گئجه لر بير منم، بير بو قلم ، بيرده بو ويرانه كونول اوچوموزده گليريك ناله يه باهم گئجه لر كيمسه بيلمز اورگيم سيرريني دونيادا منيم ياز قلم دورما كي سنسن منه محرم گئجه لر يارالي كونلومه كوندور وورولان ياره لره مهربان يار الي ايستر قويا مرهم گئجه لر نه وئرر گوندوزو مهلت منه هيجران ستمي نه قويار باش يئره بير لحظه قويام غم گئجه لر عشقينه صادق اولان جهديله همت كمرين درد و غم چكمه يه باغلار بئله محكم گئجه لر منده مجنون كيمي زنجيريده گوررم اوزومو اوندا كي زولفون اولار گوزده مجسم گئجه لر من چكن غم يوكونو بير گئجه چرخين بئلينه قويسالار، پشت فلك غمدن اولار خم گئجه لر پرده لي قويدو سوزون « بارز» ه فاش ائيله مه دي سرَلر اورتويو بو قورخولو مبهم گئجه لر منبع:یوخا
جنگل درقره داغ ( ارسباران) نفس می کشد
اينجا قره داغ است، منطقه اي درشمال غربي کشور و درشماليترين قسمت استان آذربايجان شرقي که ازکرانه رود ارس درمرزايران و كشور آذربايجان آغاز شده و 925 هزار هکتارعرصه را درشهرستان هاي کليبر، اهر، جلفا، ورزقان و مرند وقسمت کوچکي از استان اردبيل به خود اختصاص داده است.
جنگلهاي قره داغ ازانبوه ترين مناطق جنگلي محسوب مي شوند، به گونه اي که ورود به آنها برخلاف جنگلهاي شمالي کشوربه آساني امکانپذير نيست. ازآنجايي كه ارتفاع اين حوزه از130مترتا ارتفاع بيشتراز3 هزارمترازسطح رود ارس ادامه مي يابد، گونه هاي بلوط (سفيد و سياه) کنارممرز به عنوان مقاوم ترين گونه ها نسبت به شرايط سخت وسرد آب و هوايي، جلوه سبز و درخشنده اي به دامنه هاي پرشيب اين جنگلها بخشيده است. بي دليل نيست که قره داغ از سال 1976 به عنوان يکي از اندوختگاههاي زيست سپهر يونسکو، مورد حمايت جهاني قرارگرفت و ازحدود 30 سال پيش به عنوان مناطق شکار ممنوع و حفاظت شده مورد توجه بوده است. با اين حال جاي بسي تاسف است اگرحفظ واحياي اين منابع ارزشمند طبيعي که مايه قدرت و فخرسرزمين ما هستند همچون ساليان گذشته مورد بي توجهي قرار بگيرد. قره داغ از نظر ويژگي هاي اکولوژيک، حيات وحش وميراث فرهنگي مشخصه هاي ممتازي دارد و محل انحصاري رويش گونه هاي نادري ازگياهان درايران بوده است و يگانه زيستگاه يکي ازنادرترين پرندگان جهان به نام سياه خروس است. حوزه آبخيزقره داغ ازتنوع زيستگاهي غني است، به طوري که تنها در منطقه حفاظتي حدود 98 گونه پرنده شناسايي شده است. علاوه برآن گونه هاي جانوري ديگرچون خرس قهوه اي، پلنگ، گراز، سياه گوش، کل وبز، شوکا، سياه خروس، انواع کبک وقرقاول و ديگر پرندگان و خزندگان نيزدرميان جنگلها، صخره ها و بيشهزارهاي منطقه زندگي مي کنند. همچنين زمين جنگلهاي تحت حفاظت قره داغ، فلزي کمياب وپرارزش را درخود جاي داده که بدون شک به دليل غلظت ودرجه خلوص، ازمعادن منحصربه فرد مس جهان به شمارمي رود. جاذبه هاي طبيعي و تاريخي منطقه، شامل مراتع، چمنزار، چشمه هاي آب معدني وقلعه هاي باستاني نيزاگردستمايه سود جويان قرارنگيرد مي تواند با برنامه ريزي دقيق وايجاد امکانات و راههاي دسترسي مناسب، به توسعه صنعت گردشگري و اکوتوريسم دراين منطقه از کشور بسيار کمک کند.
ادامه مطلب |
پشتیبانی
 |
